Evaluatie van het FreeStyle Libre systeem₼ bij zwangere vrouwen met diabetes gravidarum
Hyperglykemie treft 15% van zwangere vrouwen in Europa1 en is een risicofactor voor maternale en foetale complicaties tijdens de zwangerschap, waaronder foetale macrosomie.2
FLAMINGO was een gerandomiseerde gecontroleerde studie (RCT) waarin de effecten van het FreeStyle Libre flash monitoringsysteem werden vergeleken met zelfcontrole met bloedglucosemeter (SMBG) op de glykemische regulatie en perinatale uitkomsten in zwangere vrouwen met diabetes gravidarum (GDM).3
Het gebruik van het FreeStyle Libre-systeem werd geassocieerd met betere glykemische controle en verminderde incidentie van foetale macrosomie bij zwangere vrouwens met GDM in vergelijking met SMBG.
Doel van de studie
Het evalueren van de effectiviteit van het FreeStyle Libre-systeem bij de behandeling van GDM.
Studieopzet en studiepopulatie
FLAMINGO was een niet-geblindeerde RCT die opgezet is om de effectiviteit van flash glucosemonitoring bij GDM te onderzoeken.
De werving van deelnemers vond plaats tussen maart 2020 en oktober 2022 bij de 1e Afdeling Verloskunde en Gynaecologie van de Medische Universiteit van Warschau in Polen.
100 zwangere vrouwen (>18 jaar) met een GDM-diagnose tussen 24-28 weken zwangerschap werden geïncludeerd en willekeurig toegewezen (1:1) aan de interventiegroep (flash glucose monitoring, n=50, waarvan 49 de studie voltooiden) of de controlegroep (SMBG, n=50).
De interventiegroep gebruikte het FreeStyle Libre-systeem de eerste 4 weken na de GDM-diagnose, gevolgd door SMBG voor de rest van de zwangerschap. De controlegroep gebruikte gedurende de gehele studieperiode tot aan de geboorte uitsluitend SMBG.
Na inclusie werden de deelnemers opgevolgd tijdens 4 bezoeken (na 2 en 4 weken, bij 34-36 weken zwangerschap en postpartum). Tijdens de drie follow-upbezoeken werden klinische en laboratoriumgegevens geëvalueerd, waaronder glucosewaarden, indicatie voor insulinetherapie en dosering, voedingspatroon, fysieke activiteit en gewichtstoename tijdens de zwangerschap. HbA1c-waarden en geschatte foetale gewicht werden gemeten tijdens het tweede en derde follow-upbezoek.
Perinatale uitkomsten, waaronder zwangerschapsduur, wijze van bevalling, geboortegewicht en neonatale hypoglykemische episoden werden geëvalueerd tijdens het vierde vervolgbezoek.
Belangrijkste inclusiecriteria*
- Leeftijd deelnemer >18 jaar
- Gediagnosticeerd met GDM tussen 24–28 weken zwangerschap (nuchtere glucoseconcentratie 5.1 – 6.9 mmol/L; glucoseconcentratie 1 uur na inname ≥10.0 mmol/L; of 2 uur a inname 8.5 – 11.0 mmol/L)
- Eenlingzwangerschap
Belangrijskte exclusiecriteria*
- Foetale malformaties
- Diabetes voor de zwangerschap
- Fysiologische risicofactoren en geneesmiddelen met potentieel effect op de zwangerschapuitkomst
- Meerlingenzwangerschap
Primaire uitkomst
➤ Gemiddelde nuchtere en 1 uur postprandiale glykemie† tijdens de eerste 28 dagen na GDM-diagnose.
Secundaire uitkomsten
Maternale uitkomst
➤ HbA1c concentraties (2, 4 en 8 weken na inclusie).
➤ Aantal patiënten dat insulinetherapie nodig heeft en insulinedoseringen (2, 4 en 8 weken na inclusie).
➤ Hypoglykemische episodes (< 3.9 mmol/L) tijdens de eerste 4 weken van de studie.
➤ Fysieke activiteit (aantal stappen per dag) tijdens de eerste 4 weken van de studie.
➤ Dieetaanpassingen geëvalueerd in week 2, 4 en 8 na inclusie.
➤ Gewichtstoename tijdens de zwangerschap geëvalueerd in week 2, 4 en 8 na inclusie.
➤ Wijze van bevalling.
Neonatale uitkomst
➤ Geboortegewicht 24–72 uur na bevalling.
➤ Incidentie van foetale macrosomie.
➤ Neonatale hypoglykemie 24–72 uur na bevalling.
Studieresultaten
Belangrijkste baseline patiëntkarakteristieken
Er werden 100 deelnemers geïncludeerd en gerandomiseerd in twee studiearmen (FreeStyle Libre-systeem), interventiearm (n=49); SMBG, controlearm (n=50). Er was geen significant verschil in maternale baseline karakteristieken tussen de twee groepen.
IQR: interquartile range.
Primaire uitkomst
Glykemische regulatie
➤ Hoewel er geen significant verschil was in de nuchtere glucoseconcentratie tussen de twee groepen tijdens de eerste 4 weken na GDM-diagnose (p=0,437), zorgde het gebruik van FreeStyle Libre wel voor een significante verbetering van de glykemische regulatie vergeleken met SMBG. Dit blijkt uit de lagere gemiddelde delta van nuchtere en postprandiale glykemie in de groep die de flash glucosemonitoring gebruikte in de derde en vierde week van de studie (Figuur 1).
Figuur 1. Gemiddeld verschil in glykemie tussen dagen 14–28 en dagen 1–13 na de diagnose van GDM. Links: Nuchtere glucose.. Rechts: Postprandiale glucose. Een p‑waarde van <0,05 werd gehanteerd als grens voor een significant verschil. Foutbalken, standaarddeviatie
Secundaire uitkomsten
De Eating Assessment Test (EAT) score van de patiënt-gerapporteerde vragenlijst verschilde niet tijdens het intakebezoek, maar was significant hoger in de interventiegroep tussen 34 en 36 weken zwangerschap (37 punten [34–39] vs. 34 punten [33–37], p=0,017).
Er werden geen significante verschillen tussen de groepen waargenomen in:
Maternale uitkomst
➤ Delta HbA1c concentratie (gedefinieerd als het verschil tussen de HbA1c meting bij 34–36 weken zwangerschap en de HbA1c meting tijdens het screeningsbezoek): controlegroep 0,1% (−0,1–0,2) versus interventiegroep 0,05% (−0,2–0,2); p=0,546.
➤ Insulinetherapie (32% van de controlegroep versus 30,61% van de interventiegroep; odds ratio 1,09; 95% BI 0,47–2,57).
➤Dosering van langwerkende insuline tijdens het vervolgbezoek bij 34–36 weken zwangerschap (p=0,199).
➤ Incidentie van keizersnedes (odds ratio 0,84; 95% BI 0,38–1,87).
➤ Gewichtstoename tijdens zwangerschap tussen inclusie en derde vervolgbezoek (p=0,682).
➤ Zwangerschapsduur bij de geboorte (p=0,872).
➤ Fysieke activiteit bij derde follow-upbezoek (p=0,302).
Neonatal uitkomst
➤ De incidentie van foetale macrosomie (>4000 g) was significant hoger in de SMBG-controlegroep vergeleken met de FreeStyle Libre-interventiegroep (20% vs. 4,08%, OR 5,62, 95% BI 1,16–27,22).
➤ Hoog geboortegewicht (> 90e percentiel) en neonatale hypoglykemie kwamen ook vaker voor in de controlegroep, maar de verschillen waren niet statistisch significant (OR 2,38, 95% BI 0,69–8,22, en OR 1,29, 95% BI 0,50–3,28, resp.).
➤Mediane geboortegewicht percentielen verschilden niet significant tussen de groepen (p=0,697).
Beperkingen van de studie
➤ De glykemische regulatie gedurende de eerste 4 weken na GDM-diagnose werd geëvalueerd, maar glykemische schommelingen die later in de zwangerschap kunnen optreden werden niet meegenomen.
Samenvatting
De FLAMINGO studie was een niet geblindeerde RCT, opgezet om de effectiviteit van flash glucosemonitoring bij de behandeling van GDM te onderzoeken. Het was de eerste lange-termijn evaluatie van de glykemie met het FreeStyle Libre-systeem bij GDM.
Het gebruik van het FreeStyle-systeem Libre zorgde voor een significante verbetering van de glykemische regulatie tijdens de eerste 4 weken na de GDM-diagnose, vergeleken met SMBG.
Het gebruik van het FreeStyle Libre-systeem resulteerde in een hogere EAT-score, wat wijst op betere aanpassingen van het dieet na de GDM-diagnose.
Het gebruik van het FreeStyle Libre-systeem verminderde aanzienlijk de incidentie van foetale macrosomie.
Er zijn meer studies nodig om het effect te beoordelen van het FreeStyle Libre-systeem op de verbetering van perinatale uitkomsten in zwangerschappen gecompliceerd door GDM.
₼ De verkoop van het originele FreeStyle Libre-systeem is stopgezet in de EU en het VK. In deze markten zijn de FreeStyle Libre 2 en 3 systemen te koop, die dezelfde voordelen bieden als het originele FreeStyle Libre-systeem, met de extra functionaliteit van optionele real-time alarmen.
* Een volledige lijst van inclusie/exclusiecriteria is te vinden op Majewska et al., 2023.3
† Glykemie resultaten analyse volgens de richtlijnen voor diabetes gravidarum van de Poolse Vereniging van Obstetrici en Gynaecologen.
Referenties
1. International Diabetes Federation. IDF Diabetes Atlas, 10th edn. Brussels, Belgium: 2021. https://www.diabetesatlas.org. Accessed 29 Aug 2023.
2. Ye, Wenrui et al. (2022): Gestational diabetes mellitus and adverse pregnancy outcomes: systematic review and meta-analysis. In BMJ 377, pp. ie067946. DOI: 10.1136/bmj-2021-067946.
3. Majewska, Agata et al. (2023): Flash glucose monitoring in gestational diabetes mellitus (FLAMINGO): a randomised controlled trial. In Acta Diabetologica 60 (9), pp. 1171–1177. DOI: 10.1007/s00592-023-02091-2.
ADC-107298 v3.0